Hiyalüronidaz: oklüzyonda ne yapılır, ne zaman kullanılmaz
Hiyalüronik asit yüz dolgularında standart seçenek hâline geldiyse, bunun başlıca nedeni bir hatanın hiyalüronidazla geri alınabilmesidir. Ancak bu güvenlik ağı, yalnızca enzimi gerektiği anda kararlılıkla kullanabiliyorsanız işe yarar. O anda protokolü ilk kez okumak için artık çok geçtir.
Hazır olmak dört şey demektir. Estetik düzeltme ile oklüzyon tedavisinin farklı müdahaleler olduğunu bilirsiniz. Oklüzyonu erken tanırsınız. Etkilenen bölgenin tamamını infiltre eder ve kan akımı geri gelene kadar tekrarlarsınız. Kliniğiniz de anafilaksiyi yönetebilecek durumdadır ve göz hekimine sevk yolu önceden bellidir.
Estetik düzeltme ile oklüzyon farklı müdahalelerdir
En sık yapılan hata, hiyalüronidazı tek bir standart dozla yapılan tek tip bir müdahale olarak görmektir. Fazla doldurulmuş bir gözyaşı oluğu ile vasküler oklüzyon; enzim miktarı, müdahale hızı ve tedavinin ne zaman sonlandırılacağı bakımından birbirinden ayrılır.
Estetik düzeltme; bir nodül, ince cilt altında Tyndall etkisi, bir asimetri ya da kendiliğinden düzelmeyen bir migrasyon için yapılır. Zaman baskısı yoktur. Temkinli miktarlar kullanın, bunları hassas biçimde yerleştirin ve iki hafta sonra yeniden değerlendirin. Düşük miktarla başlayın; çünkü enzim hastanın kendi hiyalüronik asidini de parçalar ve fazlası, düzelmesi aylar süren bir çukurluk bırakır.
Vasküler oklüzyon, dolgunun bir damara girdiği ya da onu sıkıştırdığı ve dokunun kanlanmasını kaybettiği anlamına gelir. Miktar yüksektir, tek bir nokta yerine bölgenin tamamı infiltre edilir ve perfüzyon geri gelene kadar tedavi tekrarlanır. Her tereddüdün bedeli doku kaybıdır.
Tek tarafta açıklanamayan renk değişikliği aksi kanıtlanana kadar oklüzyondur
Klasik tablo, bir damarın beslediği alanda ani, orantısız ağrı ve solukluktur. Saatler içinde basmakla solmayan koyu, ağ şeklinde bir alacalanma ve gecikmiş kapiller dolum ortaya çıkar. Pratikte ağrı, özellikle bol lokal anestezik kullanıldıktan sonra hafif olabilir; erken cilt değişikliği de enjeksiyon sonrası olağan kızarıklıkla karıştırılabilir [2].
Bu nedenle asimetriyi alarm işareti sayın. Tek tarafta görülen, tek bir damarın beslediği alanla sınırlı kalan ve aynı uygulamadan sonra karşı tarafta görülmeyen renk değişikliği, aksi kanıtlanana kadar oklüzyondur. Kesinlik beklemek, kurtarılabilir bir olayı nekroza dönüştürür.
Oklüzyonda tüm bölgeyi infiltre edin ve tekrarlayın
Miktarlar ülkenizde ruhsatlı preparata göre değişir. Bu miktarlar sorumlu hekimle birlikte belirlenmeli, güncel kılavuzlara göre gözden geçirilmeli ve kliniğinizin yazılı protokolünde yer almalıdır. İlkeler şunlardır:
- Enjeksiyon noktasını değil, iskemik alanın tamamını tedavi edin. Dolgu, iğnenin giriş yerinin çok ötesine uzanabilen bir damarın herhangi bir noktasında olabilir.
- Herhangi bir estetik düzeltmede kullandığınızdan çok daha fazla enzim gerekeceğini bilin. Bir nodülü eritirken edindiğiniz miktar sezgisi burada yanıltıcıdır; bu yüzden miktarı hafızanıza göre değil, protokole göre belirleyin.
- Kapiller dolum, renk ve ağrı normale dönene kadar aralıklarla tekrarlayın. Kısmi düzelme durmak için değil, bir sonraki uygulama için gerekçedir.
- Arter içine değil, iskemik dokuya enjekte edin. Enzim doku planları boyunca iyi yayılır ve infiltrasyonu etkili kılan da budur [3]. Arter içi hiyalüronidaz yalnızca uzmanlara yönelik ikinci basamak bir seçenek olarak tanımlanır [2]; estetik klinikte ilk adım değildir.
Ek önlemler protokolden protokole değişir. Güncel kılavuzlarda enzimle birlikte sıcak uygulama ve masaj yer alır; aspirin ise diğer iskemik durumlardan yapılan çıkarımla birçok protokolde bulunur. Topikal nitrogliserin pastası uzlaşı önerilerinde bir seçenek olarak yer alır [2][3], ancak yararı kanıtlanmamıştır. Bunların hiçbiri yeterli dozda ve tekrarlanarak uygulanan hiyalüronidazın yerini tutmaz ve hiçbiri onu geciktirmemelidir.
Herhangi bir görme belirtisi ayrı bir acil durumdur. Oklüzyon protokolünü başlatırken aynı anda hastayı hemen göz hekimine sevk edin: her dakika önemlidir, dolgu sonrası yayımlanmış görme kaybı olgularının çoğu düzelmemiştir ve bu durum estetik klinikte yönetilmez [1].
Acil durumda alerji testini beklemeden tedavi edin
Hiyalüronidaz hayvansal kaynaklardan ya da rekombinant yolla elde edilir. Aşırı duyarlılık seyrek görülür ama göz ardı edilemez; lokal şişlik ve kızarıklıktan anafilaksiye kadar uzanır. İntradermal test dozu tartışmalıdır: tedaviyi geciktirir ve negatif bir test, daha sonra verilecek çok daha yüksek bir doza karşı reaksiyonu dışlamaz.
Birçok acil durum protokolü, gerçek bir oklüzyonda tedavinin deri testi için ertelenmemesini önerir: resüsitasyon ekipmanı ve adrenalin el altındayken tedavi edersiniz. Planlı düzeltmede hiçbir şey acil değildir; bu yüzden test makuldür ve yalnızca biraz zaman kaybettirir. Her iki durumda da uzlaşı önerileri enzimin alerjik reaksiyonlara yol açabileceğini hatırlatır ve klinik, enzimi stoklamadan önce anafilaksiyi yönetebilecek donanıma sahip olmalıdır [3].
Dolguyu hemen eritmenin yanlış olduğu üç durum
Dolgu hiyalüronik asit değildir. Hiyalüronidaz poli-L-laktik asit, kalsiyum hidroksiapatit, polimetilmetakrilat veya silikon üzerinde etkisizdir; bu durumda hastaya yalnızca gereksiz bir müdahale daha yapılmış olur. Kayıtlarınızda neyin, ne zaman ve nereye enjekte edildiği, başka yerde yapılan uygulamalar da dâhil, yer almalıdır.
Hasta memnun değildir ama sonuç hatalı değildir. İlk günlerde, şişlik inmeden hastanın isteği üzerine dolguyu eritmek çoğu zaman daha kötü bir sonuca yol açar. Erken dönemdeki memnuniyetsizliğin çoğu ödemden kaynaklanır ve iki hafta boyunca hastaya güvence vererek beklemek meşru bir yaklaşımdır.
Geç ortaya çıkan, hassas ve sıcak bir nodül. Bu, bir yerleştirme sorunu değil, enfeksiyon ya da gecikmiş bir inflamatuvar reaksiyon olabilir. Uzlaşı önerileri şüpheli enfeksiyonu önce antibiyotikle tedavi eder ve enfekte materyalin yayılmaması için hiyalüronidazı yalnızca antibiyotikle birlikte verir [3].
Hazır bir klinikte bir flakondan fazlası bulunur
Enzimi son kullanma tarihi geçmemiş hâlde ve enjeksiyon yaptığınız odada bulundurun. Kritik anda bulmak için uğraşmanız gerekmeyecek yazılı bir planınız, anafilaksi ekipmanınız ve onu kullanmayı bilen personeliniz, telefonla ulaşabileceğiniz bir meslektaşınız ya da sevk yolunuz ve önceden kararlaştırılmış bir göz kliniği bağlantınız olsun.
İyi sonuç veren teknik ile oklüzyona yol açan teknik aynıdır; farkı, sonraki yirmi dakikada olanlar belirler. Eğitim seçerken yalnızca dolgu yerleştirmeyi değil, bu dakikaları da gözetim altında prova ettiğiniz bir eğitim arayın.
Sıradaki okuma
- Dolgu sonrası görme kaybı: belirtiler ve acil sevk
- Dolgu sonrası geç nodüller: ne olduklarını nasıl anlarsınız
- Dolgu sonrası vasküler oklüzyonu tanımak ve yönetmek